کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۲۶ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ – سرنوشت امید تاتاری، جوان ۲۴ ساله اهل روستای ریکآباد از توابع صومای برادوست ارومیه، همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد. خانواده او میگویند از زمان ناپدید شدنش هیچ تماس، اطلاع رسمی یا پاسخ شفافی از سوی نهادهای مسئول دریافت نکردهاند. این در حالی است که همزمان با تشدید فضای امنیتی و افزایش سرکوب پس از آغاز جنگ، گزارشهای متعددی از بازداشتهای خودسرانه، ناپدیدسازیهای فراقانونی و بیخبری خانوادهها از وضعیت بازداشتشدگان منتشر شده است.
ناپدید شدن امید تاتاری در مسیر مراجعه به دندانپزشکی
بر اساس اطلاعات منتشرشده، امید تاتاری، فرزند خالد و اهل روستای ریکآباد، روز چهارشنبه ۱۷ دیماه ۱۴۰۴ همراه برادرش برای مراجعه به دندانپزشکی راهی ارومیه شد. به گفته خانواده، برادرش وحید تاتاری حدود ساعت ۱۰ صبح او را مقابل ترمینال دخانیات ارومیه پیاده کرده و از آن لحظه تاکنون هیچ اطلاعی از وضعیت او در دست نیست.
خانواده امید تاتاری میگویند در روزهای گذشته به مراکز مختلف، بیمارستانها، نهادهای انتظامی و مراجع مسئول مراجعه کردهاند اما تاکنون هیچ پاسخ روشن و قابل استنادی درباره سرنوشت فرزندشان دریافت نکردهاند. به گفته نزدیکان خانواده، بیخبری مطلق از وضعیت این جوان ۲۴ ساله نگرانیهای جدی درباره احتمال بازداشت یا ناپدیدسازی فراقانونی او ایجاد کرده است.
جستوجوی خانواده در بیمارستانها و مراکز درمانی
خانواده امید تاتاری اعلام کردهاند که در جریان جستوجوی فرزندشان، ناچار شدهاند در برخی مراکز درمانی و پزشکی قانونی، پیکرهای ناشناس را بررسی کنند. به گفته آنان، این وضعیت فشار روانی سنگینی بر خانواده وارد کرده و روزهای دشواری را برای آنان رقم زده است.
فعالان حقوق بشر میگویند بیاطلاعی خانوادهها از وضعیت افراد ناپدیدشده، یکی از شدیدترین اشکال فشار روانی علیه خانوادهها محسوب میشود. در سالهای اخیر موارد متعددی از ناپدید شدن شهروندان، بازداشتهای بدون اطلاعرسانی و قطع ارتباط بازداشتشدگان با خانوادهها گزارش شده است.
افزایش بازداشتهای خودسرانه پس از تشدید فضای امنیتی
همزمان با افزایش فضای امنیتی در کشور، گزارشهای مربوط به بازداشتهای خودسرانه و فراقانونی نیز افزایش یافته است. فعالان حقوق بشر میگویند پس از آغاز جنگ و تشدید فضای سرکوب، نهادهای امنیتی و قضایی دست بازتری برای برخورد با شهروندان، معترضان و فعالان مدنی پیدا کردهاند.
به گفته آنان، در بسیاری از موارد، افراد بدون ارائه حکم قضایی یا اطلاعرسانی رسمی بازداشت میشوند و خانوادهها برای روزها یا حتی هفتهها از محل نگهداری و وضعیت آنان بیاطلاع میمانند. فعالان حقوق بشری هشدار میدهند که ادامه این روند، فضای ترس و ناامنی را در جامعه گسترش داده است.
نگرانی از ناپدیدسازیهای فراقانونی
در سالهای گذشته، نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به موارد ناپدیدسازی قهری و بازداشتهای مخفیانه در ایران هشدار دادهاند. در چنین پروندههایی، نهادهای امنیتی یا مسئولان قضایی از ارائه اطلاعات روشن درباره وضعیت فرد بازداشتشده خودداری میکنند و خانوادهها در بیخبری کامل باقی میمانند.
فعالان حقوق بشر میگویند نبود شفافیت، عدم پاسخگویی نهادهای مسئول و محدودیت دسترسی خانوادهها به اطلاعات، نگرانیها درباره امنیت جانی افراد ناپدیدشده را افزایش میدهد. در مورد امید تاتاری نیز تاکنون هیچ مقام رسمی توضیح شفافی درباره سرنوشت او ارائه نکرده است.
