کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه ۲۲ تیرماه ۱۴۰۵ – دولت بریتانیا روز دوشنبه اعلام کرد سپاه پاسداران را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داده است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، این تصمیم علاوه بر سپاه پاسداران، گروه «حرکه اصحاب الیمین الاسلامیه» را نیز شامل میشود که باعث ایجاد محدودیتهای حقوقی گستردهتری علیه اعضا و حامیان این گروهها خواهد شد.
قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی بریتانیا
شبکه اسکای نیوز و خبرگزاری رویترز روز دوشنبه ۲۲ تیرماه ۱۴۰۵ گزارش دادند که دولت بریتانیا تصمیم گرفته است سپاه پاسداران را در فهرست سازمانهای تروریستی این کشور قرار دهد.
بر اساس این گزارشها، این تصمیم بخشی از اقدامات جدید دولت بریتانیا برای مقابله با تهدیدهای امنیتی عنوان شده و در کنار سپاه پاسداران، گروه «حرکه اصحاب الیمین الاسلامیه» نیز در این فهرست قرار گرفته است.
محدودیتهای حقوقی جدید
بر اساس گزارش رویترز، با تصویب این تصمیم، عضویت در سپاه پاسداران، حمایت از این نهاد، شرکت در نشستها یا فعالیتهای مرتبط با آن و همچنین نمایش عمومی پرچم، نشان یا نمادهای سپاه پاسداران در خاک بریتانیا، جرم کیفری محسوب خواهد شد.
این اقدام همچنین اختیارات بیشتری در اختیار پلیس و نهادهای امنیتی بریتانیا قرار میدهد تا در چارچوب قوانین مبارزه با تروریسم با فعالیتهای مرتبط با این گروه برخورد کنند.
دولت بریتانیا اعلام کرده است که این تصمیم در پی مجموعهای از حملات یهودستیزانه در اماکن عمومی این کشور اتخاذ شده است.
سپاه پاسداران پیشتر نیز تحت تحریم بریتانیا بود
پیش از این نیز سپاه پاسداران به طور کامل تحت تحریمهای بریتانیا قرار داشت، اما قرار گرفتن این نهاد در فهرست سازمانهای تروریستی، محدودیتهای حقوقی بسیار گستردهتری ایجاد میکند.
کارشناسان حقوقی معتقدند تفاوت اصلی میان تحریم و قرار گرفتن در فهرست سازمانهای تروریستی، در جرمانگاری هرگونه عضویت، حمایت یا تبلیغ برای این سازمان است؛ موضوعی که میتواند دامنه اختیارات نهادهای قضایی و امنیتی را افزایش دهد.
سپاه پاسداران و جایگاه آن
سپاه پاسداران پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ تشکیل شد و بهطور مستقیم زیر نظر ولی فقیه نظام فعالیت میکند.
این نهاد علاوه بر نقش نظامی و امنیتی، طی دهههای گذشته حضور گستردهای در بخشهای مختلف اقتصادی، صنایع دفاعی، برنامه موشکی و فعالیتهای منطقهای جمهوری اسلامی داشته است و از بازیگران اصلی ساختار قدرت در ایران به شمار میرود.
سابقه قرار گرفتن سپاه پاسـداران در فهرست کشورهای دیگر
بریتانیا نخستین کشوری نیست که سپاه پاسـداران را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار میدهد.
ایالات متحده آمریکا در سال ۲۰۱۹ این نهاد را در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی (FTO) قرار داد.
همچنین اتحادیه اروپا در ژانویه ۲۰۲۶ سپاه پاسداران را به عنوان سازمان تروریستی معرفی کرد.
بر اساس گزارش رویترز، کشورهای کانادا، استرالیا، پاراگوئه، اکوادور، اوکراین و آرژانتین نیز در سالهای اخیر اقدامات مشابهی علیه سپاه پاسداران انجام دادهاند.
تصمیم دولت بریتانیا برای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی، دامنه محدودیتهای حقوقی علیه این نهاد و حامیان آن را به شکل قابل توجهی افزایش خواهد داد. این اقدام در ادامه روندی صورت میگیرد که پیشتر از سوی آمریکا و شماری دیگر از کشورها و نهادهای بینالمللی در قبال سپاه پاسداران اتخاذ شده است و میتواند پیامدهای حقوقی و سیاسی تازهای در روابط میان ایران و بریتانیا به همراه داشته باشد.