کانون حقوق بشر ایران، یکشنبه ۲۷ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ – در روزهایی که احتمال آغاز دوباره جنگ و افزایش تنشهای منطقهای مطرح است، رسانههای نزدیک به حاکمیت با انتشار گزارشی مفصل درباره عملکرد قوه قضاییه از اسفند ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ۱۴۰۵، از اعدام دهها نفر، مصادره گسترده اموال، بازداشت فعالان، صدور احکام سنگین و سرکوب معترضان بهعنوان «دستاورد امنیتی» یاد کردهاند. فعالان حقوق بشر اما این گزارش را نه نشانه اقتدار، بلکه تلاشی برای ایجاد رعب در جامعهای میدانند که در دیماه ۱۴۰۴ با اعتراضات گسترده، مخالفت خود با کلیت حاکمیت را آشکار کرد.
«کارنامه امنیتی» یا نمایش آشکار سرکوب؟
در گزارش منتشرشده، قوه قضاییه از اعدام، مصادره اموال، بازداشت و احکام طولانیمدت علیه دهها شهروند بهعنوان «کارنامه درخشان» یاد کرده است. در این متن، افرادی که به اتهامهای امنیتی، همکاری با رسانهها، اعتراضات خیابانی یا ارتباط با مخالفان بازداشت شدهاند، با عنوانهایی چون «جاسوس»، «تروریست» و «اغتشاشگر» معرفی شدهاند.
در این گزارش به اعدام شماری از زندانیان سیاسی از جمله محمد تقوی، بابک علیپور، پویا قبادی، اکبر دانشورکار، وحید بنیعامریان و ابوالحسن منتظر اشاره شده و از آن بهعنوان «ضربه به شبکه مجاهدین» نام برده شده است. همچنین از اعدام معترضان دیماه ۱۴۰۴، توقیف اموال فعالان رسانهای و حتی مصادره دارایی برخی چهرههای فرهنگی و ورزشی بهعنوان بخشی از «عملیات قضایی» یاد شده است.
فعالان حقوق بشر معتقدند انتشار چنین گزارشی بیش از آنکه جنبه اطلاعرسانی داشته باشد، تلاشی آشکار برای تهدید جامعه و جلوگیری از شکلگیری دوباره اعتراضات سراسری است.
هراس حاکمیت از جامعهای در آستانه انفجار
ناظران سیاسی میگویند ادبیات تهدیدآمیز این گزارش نشان میدهد که حاکمیت بیش از هر زمان دیگری نگران انفجار اجتماعی و بازگشت اعتراضات گسترده مردمی است. به باور آنان، جامعه ایران در شرایطی قرار دارد که فشار اقتصادی، فقر، سرکوب، اعدام و نارضایتی گسترده، فضای کشور را به وضعیتی انفجاری رسانده است.
اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ نیز نشان داد که بخش بزرگی از جامعه دیگر به اصلاحات درونساختاری امیدی ندارد و شعارهای معترضان مستقیماً کلیت حاکمیت را هدف قرار داده بود. در همین چارچوب، بسیاری از تحلیلگران معتقدند انتشار گزارشهای امنیتی و برجسته کردن اعدامها و مصادرهها، در واقع «خط و نشان کشیدن» برای جامعهای است که حاکمیت از بازگشت دوباره آن به خیابانها هراس دارد.
تهدید مردم در سایه احتمال جنگ دوباره
این گزارش در شرایطی منتشر شده که احتمال تشدید دوباره درگیریهای منطقهای و آغاز دور تازهای از تنشهای نظامی مطرح است. اما فعالان سیاسی میگویند رفتار حاکمیت نشان میدهد نگرانی اصلی آن نه تهدید خارجی، بلکه جامعه معترض داخل کشور است.
در متن منتشرشده، بارها بر «عدم مماشات»، «مجازات بازدارنده» و «برخورد قاطع» تأکید شده است؛ عباراتی که از نگاه منتقدان، بیش از هر چیز بیانگر ترس حکومت از اعتراضات داخلی است. به گفته آنان، حکومت در حالی از «جنگ ترکیبی دشمن» سخن میگوید که عملاً بخش بزرگی از انرژی امنیتی و قضایی خود را صرف سرکوب شهروندان، روزنامهنگاران، خانوادههای دادخواه و معترضان کرده است.
