کانون حقوق بشر ایران، یکشنبه ۱۰ خرداد ۱۴۰۵ – زهرا طبری، زندانی سیاسی ۶۸ ساله محبوس در زندان لاکان رشت، بار دیگر از سوی دادگاه انقلاب رشت به اعدام محکوم شد. این حکم در حالی به وی ابلاغ شده که پیشتر نیز در یک دادگاه کوتاه و بدون حضور وکیل انتخابی به اعدام محکوم شده بود. منابع مطلع میگویند روند رسیدگی مجدد به پرونده نهتنها ابهامات موجود را برطرف نکرده، بلکه بار دیگر همان حکم پیشین را تکرار کرده است. همزمان گزارشهایی از فشارهای مستمر در زندان، ایجاد مزاحمت برای این زندانی سیاسی و محرومیت او از ملاقاتهای هفتگی منتشر شده است.
چرا زهرا طبری دوباره به اعدام محکوم شد؟
بر اساس گزارشهای منتشرشده، شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت در روزهای اخیر بار دیگر زهرا طبری را به اعدام محکوم کرده است. این حکم به دنبال ارجاع پرونده از دیوان عالی کشور به شعبه دیگری از دادگاه انقلاب صادر شد.
زهرا طبری پیشتر در آبانماه ۱۴۰۴ توسط شعبه اول دادگاه انقلاب رشت به ریاست احمد درویشگفتار به اتهام «بغی از طریق عضویت و فعالیت در سازمان مجاهدین خلق ایران» به اعدام محکوم شده بود.
پس از انتشار خبر این حکم و اعتراضات گسترده نهادهای حقوق بشری و فعالان سیاسی، پرونده برای بررسی مجدد به شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت ارجاع شد. با این حال، دادگاه جدید نیز در نهایت همان حکم اعدام را تأیید کرد.
دادگاه تجدید رسیدگی چگونه برگزار شد؟
ترک دادگاه توسط قاضی در میانه جلسه دادگاه
به گفته منابع مطلع، جلسه رسیدگی مجدد به پرونده زهرا طبری در تاریخ ۷ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ در شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت برگزار شد.
این جلسه تنها حدود نیم ساعت به طول انجامید و آنگونه که منابع گزارش دادهاند، در میانه جلسه، محمدعلی درویشگفتار، قاضی پرونده و فرزند احمد درویشگفتار، جلسه دادگاه را ترک کرده است.
فعالان حقوق بشر این موضوع را نشانهای از بیتوجهی به اصول دادرسی عادلانه و تشریفات قانونی میدانند. آنان تأکید میکنند که در پروندهای با چنین حساسیت و اهمیتی، رعایت کامل پروتکلهای قضایی و رسیدگی دقیق به دفاعیات متهم از ابتداییترین الزامات یک دادرسی منصفانه است.
همچنین بر اساس گزارشها، یکی از بازجویان امنیتی پس از پایان رسیدگی به زهرا طبری گفته است که نزدیک به یک ماه در انتظار پاسخ نهایی درباره پرونده بودهاند و در نهایت حکم صادرشده مورد تأیید قرار گرفته است.
فشارهای مستمر بر زهرا طبری در زندان
همزمان با روند رسیدگی قضایی، گزارشهایی از تشدید فشارها علیه زهرا طبری در زندان منتشر شده است.
به گفته منابع آگاه و برخی زندانیان، مسئولان زندان با استفاده از زندانیان همکار خود تلاش کردهاند شرایط را برای این زندانی سیاسی دشوارتر کنند. این منابع میگویند زهرا طبری در ماههای اخیر بارها با مزاحمت، فشار روانی و رفتارهای آزاردهنده از سوی افراد وابسته به مدیریت زندان روبهرو شده است.
فعالان حقوق بشر این اقدامات را بخشی از فشارهای غیررسمی علیه زندانیان سیاسی میدانند؛ فشارهایی که گاه با هدف شکستن روحیه زندانی و افزایش انزوای او اعمال میشود.
محرومیت از ملاقاتهای هفتگی و ارتباط با خانواده
یکی دیگر از نگرانیهای مطرحشده در مورد وضعیت زهرا طبری، محدودیت در ارتباط او با خانواده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، ملاقاتهای این زندانی سیاسی به صورت منظم انجام نمیشود و وی از ملاقاتهای هفتگی که برای بسیاری از زندانیان در نظر گرفته میشود، محروم شده است.
محروم کردن زندانی از ارتباط منظم با اعضای خانواده، علاوه بر آثار روحی و روانی بر زندانی، فشار مضاعفی بر بستگان او نیز وارد میکند.
فعالان مدنی معتقدند محدودیت در ملاقات و تماس با خانواده یکی از ابزارهایی است که در پرونده بسیاری از زندانیان سیاسی برای افزایش فشار بر آنان مورد استفاده قرار میگیرد.
زهرا طبری کیست؟
زهرا طبری، ۶۸ ساله، مهندس برق و دارای مدرک کارشناسی ارشد انرژی پایدار از دانشگاه بوروس سوئد است.
او در فروردینماه ۱۴۰۴ در پی یورش مأموران امنیتی به منزلش در رشت بازداشت شد. این نخستین بار نبود که وی با برخوردهای امنیتی مواجه میشد. زهرا طبری پیشتر نیز در خردادماه ۱۴۰۱ بازداشت و به ۱۸ ماه حبس محکوم شده بود.
اکنون با تأیید مجدد حکم اعدام، نگرانیها درباره سرنوشت این زندانی سیاسی افزایش یافته و فعالان حقوق بشر خواستار لغو حکم و رسیدگی عادلانه به پرونده او شدهاند.
نقض حقوق بشر در پرونده زهرا طبری؛ دادرسی غیرمنصفانه، فشارهای زندان و محرومیت از ارتباط با خانواده
پرونده زهرا طبری از منظر حقوق بشری حاوی موارد متعددی از نقض حقوق بنیادین متهمان و زندانیان سیاسی است. گزارشهای موجود نشان میدهد که روند رسیدگی قضایی، شرایط نگهداری در زندان و محدودیتهای اعمالشده علیه وی با استانداردهای شناختهشده حقوق بشر فاصله زیادی دارد.
