کانون حقوق بشر ایران، یکشنبه ۱۰ خردادماه ۱۴۰۵ – گزارشهای تازه منتشرشده از زندان اوین، تصویری نگرانکننده از وضعیت زندانیان و شرایط حاکم بر این زندان ارائه میدهد. بر اساس این گزارشها، فشار بر زندانیان در ماههای اخیر افزایش یافته و مواردی از محرومیت درمانی، محدودیت تماس و ملاقات، انتقال به سلولهای انفرادی و برخوردهای خشونتآمیز گزارش شده است. همچنین برخی منابع از نقش تعدادی از مسئولان زندان در گسترش فساد، سوءاستفاده از امکانات زندان و اعمال فشار بر زندانیان سخن گفتهاند.
چه اتهاماتی درباره وضعیت زندان اوین مطرح شده است؟
بر اساس اطلاعات منتشرشده، برخی زندانیان و منابع آگاه معتقدند که بخشی از ساختار مدیریتی زندان اوین در سالهای اخیر به جای ایفای نقش اصلاحی و قانونی، به ابزاری برای اعمال فشار و سرکوب زندانیان تبدیل شده است.
در این گزارشها ادعا شده است که عواملی که نقش اصلی در کنترل زندان را بر عهده دارند، همزمان در شکلگیری شبکههای فساد، سوءاستفاده مالی و ایجاد فشار بر زندانیان نقش دارند.
منابع منتشرکننده این گزارشها مدعی هستند که در زندان اوین برخی مسئولان با استفاده از اختیارات خود در روندهای مربوط به جابجایی زندانیان، محدودیتهای درمانی و انضباطی و حتی انتقال زندانیان محکوم به اعدام نقش مؤثری ایفا میکنند.
حسین یوسفی چه جایگاهی در این گزارشها دارد؟
در گزارشهای منتشرشده، از حسین یوسفی که به عنوان معاون سلامت زندان اوین شناخته میشود، به عنوان یکی از افراد تأثیرگذار در ساختار مدیریتی زندان و نفر اصلی سرکوب زندانیان نام برده شده است.
این گزارشها مدعی هستند که وی در بسیاری از تصمیمات مرتبط با زندانیان نقش مستقیم دارد و از او به عنوان یکی از عوامل اصلی اعمال فشار بر زندانیان یاد شده است.
یوسفی، جنایتکاری است که به طور گسترده در فساد و توزیع مواد مخدر دخالت دارد و کانال توزیع مواد مخدر (و مخدر صنعتی) در درون زندان می باشد. او علاوه بر این، در اختلاس های کلان از مواد غذایی و دارویی زندان هم دست دارند…
همچنین ادعا شده که وی در کنار افرادی از جمله هادی (مهدی) صفایی، برخی افسران جانشین و تعدادی از مأموران حفاظت قوه قضاییه در برخوردهای فیزیکی و اعمال فشار و ضرب و شتم زندانیان نقش داشته است.
این ادعاها تاکنون از سوی مراجع رسمی به طور مستقل بررسی یا تأیید نشدهاند، اما انتشار گسترده آنها بار دیگر توجه افکار عمومی را به وضعیت زندان اوین جلب کرده است.
چه نامهایی در گزارشهای مربوط به فساد در زندان اوین مطرح شده است؟
در گزارش منتشرشده، علاوه بر حسین یوسفی، از افراد دیگری نیز نام برده شده است.
در این گزارش از مزدارانی به عنوان رئیس زندان، محمدی رئیس سابق حفاظت و رئیس فعلی بخش مالی، سلیمانی مدیر داخلی، فرهاد احمدوند، سرپاسدار، سعید قاسمی، هادی محمدی، افسران جانشین نیری دادیار ناظر زندان و همچنین ماموران وزارت اطلاعات با نامهای مستعار «یاوری» و «مجد» یاد شده است.
بر اساس ادعاهای مطرحشده، این افراد از روندهای جاری در زندان و گزارشهای مربوط به فساد، فشار بر زندانیان و محدودیتهای اعمالشده آگاه بودهاند.
همچنین در گزارش به فردی با نام «یگانه» به عنوان مسئول واحد زنان زندان اوین اشاره شده و از او به عنوان یکی از عوامل اعمال سیاستهای سرکوبگرانه در بخش زنان نام برده شده است.
وضعیت زندانیان در ماههای اخیر چگونه توصیف شده است؟
گزارشهای منتشرشده حاکی از آن است که در ماههای اخیر فشار بر زندانیان به شکل محسوسی افزایش یافته است.
بر اساس این گزارشها، محرومیت از خدمات درمانی و دارویی، قطع یا محدود کردن ملاقاتها، کاهش امکان تماس تلفنی، انتقال زندانیان به سلولهای انفرادی و جابجاییهای تنبیهی از جمله اقداماتی است که به طور گسترده اعمال شده است.
منابع آگاه معتقدند که این اقدامات با هدف افزایش فشار روانی بر زندانیان و محدود کردن توان آنان برای اعتراض به شرایط موجود صورت میگیرد.
همچنین در گزارش به نقش برخی مسئولان زندان در انتقال زندانیان محکوم به اعدام به سلولهای انفرادی و سپس انتقال آنان به زندان قزلحصار اشاره شده است.
تشدید سرکوب در زندان اوین؛ نقش عوامل داخلی در فشار بر زندانیان
گزارشهای دریافتی از زندان اوین نشان میدهد که مجموعهای از عوامل اجرایی و مسئولان داخلی زندان در اعمال فشار بر زندانیان، بهویژه زندانیان سیاسی و محکومان به اعدام، نقش فعالی ایفا میکنند. به گفته منابع مطلع، حسین یوسفی از جمله افرادی است که در روند انتقال زندانیان محکوم به اعدام به سلولهای انفرادی و همچنین اعزام آنان به زندان قزلحصار نقش اصلی را بر عهده دارد.
افزایش محرومیتها و محدودیتهای سازمانیافته
در ماههای اخیر فشار بر زندانیان بهطور محسوسی افزایش یافته است. محرومیت از خدمات دارویی و درمانی، محدودیت یا قطع ملاقاتهای حضوری، جلوگیری از تماسهای تلفنی، انتقالهای ناگهانی میان بندها و استفاده گسترده از سلول انفرادی، بخشی از اقداماتی است که بنا بر این گزارشها به شکل فزایندهای علیه زندانیان اعمال میشود.
منابع آگاه معتقدند که اجرای چنین سیاستهایی بدون حضور و همکاری افرادی که از موقعیت اداری خود برای اعمال فشار بر زندانیان استفاده میکنند، امکانپذیر نیست. در همین ارتباط از فردی با نام «یگانه»، مسئول واحد زنان زندان اوین، نیز بهعنوان یکی از عوامل دخیل در اجرای سیاستهای سرکوبگرانه علیه زندانیان زن یاد میشود.
ادعاهای مربوط به فساد و درخواست برای افشای مستندات
همزمان، گزارشهایی درباره وجود شبکههای فساد و گردش مواد مخدر در بخشهایی از زندان اوین مطرح شده است. بر اساس این ادعاها، مسیر انتقال و توزیع مواد مخدر از بخشهای مختلف زندان از جمله حفاظت(محمدی)، محمودی رئیس اندرزگاه،سیدی معاون یوسفی، داروخانه و انباردارهای مواد در سالنهای ۲، ۳، ۴، ۵ و ۱۲ عبور میکند.
منابع ارائهدهنده این اطلاعات اعلام کردهاند که جزئیات بیشتر درباره سازوکار این شبکه، نام افراد دخیل و نحوه فعالیت آن در گزارشهای بعدی منتشر خواهد شد.
فعالان حقوق بشر خواستار جمعآوری و انتشار مستندات مربوط به این اتهامات و ارائه آنها به رسانهها، نهادهای حقوق بشری و افکار عمومی شدهاند. آنان تأکید میکنند که شفافسازی درباره عملکرد مسئولان زندان و رسیدگی مستقل به گزارشهای مربوط به فساد، سوءاستفاده از قدرت و نقض حقوق زندانیان، گامی ضروری برای پاسخگو کردن عاملان این اقدامات و جلوگیری از تداوم نقض حقوق بشر در زندانها است.
چرا زندان اوین همچنان مورد توجه نهادهای حقوق بشری است؟
زندان اوین طی دهههای گذشته یکی از شناختهشدهترین زندانهای سیاسی ایران بوده است.
بسیاری از زندانیان سیاسی، فعالان مدنی، روزنامهنگاران، مدافعان حقوق بشر و معترضان در این زندان نگهداری شدهاند و گزارشهای متعددی درباره نقض حقوق زندانیان در آن منتشر شده است.
نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به وضعیت بهداشتی، دسترسی محدود به خدمات درمانی، استفاده از سلول انفرادی، فشارهای روانی و رفتارهای غیرانسانی در این زندان هشدار دادهاند.
انتشار گزارشهای جدید نیز بار دیگر نگرانیها درباره شرایط نگهداری زندانیان و عملکرد مسئولان زندان را افزایش داده است.
فراخوان جمعآوری اسناد درباره فساد و نقض حقوق زندانیان در زندان اوین
کانون حقوق بشر ایران از تمامی افرادی که به اطلاعات، اسناد، مدارک و مستندات مرتبط با عملکرد این افراد و شبکههای احتمالی فساد و نقض حقوق زندانیان در زندان دسترسی دارند، درخواست میکند یافتهها و مستندات خود را از طریق راههای ارتباطی زیر ارسال کنند. ارائه گزارشهای مستند، شهادتها، اسناد قابل راستیآزمایی و هرگونه اطلاعات مرتبط مانند: آدرس منزل مسکونی، شماره تلفن و موبایل، شماره پلاک و نوع خودرو، آدرس محل کار این جنایتکاران میتواند به روشن شدن ابعاد این پروندهها، مستندسازی موارد نقض حقوق بشر و افزایش شفافیت و پاسخگویی در قبال عملکرد مسئولان و عوامل دخیل کمک کند.
