کانون حقوق بشر ایران، پنجشنبه ۲۴ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ – در هفتههای اخیر و همزمان با تشدید فضای امنیتی پس از جنگ، موج تازهای از بازداشت شهروندان در شهرهای مختلف آغاز شده است. نهادهای امنیتی و قضایی با طرح اتهامهایی چون «همکاری با اسرائیل»، «ارسال اطلاعات» و «اقدام علیه امنیت ملی» دهها شهروند را بازداشت کردهاند؛ اقدامی که فعالان حقوق بشر آن را بخشی از سیاست سرکوب برای جلوگیری از شکلگیری اعتراضات سراسری جدید میدانند. ناظران سیاسی میگویند فشار اقتصادی، فقر گسترده و فضای سرکوب، جامعه را در وضعیت انفجاری قرار داده است.
چرا موج بازداشتها پس از جنگ شدت گرفته است؟
فعالان حقوق بشر میگویند پس از آغاز درگیریهای نظامی و افزایش تنشهای منطقهای، نهادهای امنیتی فشار بر فعالان مدنی، معترضان و شهروندان منتقد را تشدید کردهاند. به گفته آنان، حکومت تلاش میکند با ایجاد فضای رعب و پروندهسازی امنیتی، مانع شکلگیری موج تازه اعتراضات سراسری شود؛ اعتراضاتی که به باور ناظران، با توجه به وخامت شرایط اقتصادی و افزایش نارضایتی عمومی، احتمال گسترش دوباره آن وجود دارد.
در ماههای اخیر، اتهامهایی مانند «همکاری با اسرائیل»، «ارتباط با رسانههای خارج از کشور» و «اقدام علیه امنیت ملی» بهطور گسترده در پروندههای بازداشتشدگان دیده میشود. فعالان سیاسی میگویند استفاده از چنین اتهامهایی، بخشی از تلاش نهادهای امنیتی برای مشروعیتبخشیدن به سرکوب معترضان و مخالفان است.
وضعیت نجمه امینی در زندان وکیلآباد مشهد
در یکی از این پروندهها، نجمه امینی، ۲۲ ساله، نزدیک به سه ماه است که در بند امنیتی زندان وکیلآباد مشهد نگهداری میشود و همچنان اطلاعات دقیقی از وضعیت او منتشر نشده است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، او در محدوده پاساژ فردوسی مشهد با ضربوشتم شدید توسط نیروهای حکومتی بازداشت و سپس به زندان وکیلآباد منتقل شده است.
گفته میشود نجمه امینی در دوران بازداشت تحت فشار و شکنجه قرار داشته و با اتهامهایی چون «محاربه»، «همکاری با اسرائیل»، «توهین به رهبری»، «سبالنبی» و «درگیری با مأموران امنیتی» مواجه شده است. همچنین گزارشها حاکی از آن است که او از دسترسی به وکیل محروم مانده است.
همزمان، منابع حقوق بشری از بازداشت دستکم ۳۰ زن در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و تحولات امنیتی همزمان با جنگ در استان خراسان رضوی خبر دادهاند؛ زنانی که شماری از آنان همچنان در زندان وکیلآباد مشهد نگهداری میشوند.
یورش نیروهای امنیتی به روستای چندوکان در قصرقند
در ادامه موج بازداشتها، نیروهای امنیتی و لباسشخصی روز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ به روستای چندوکان شهرستان قصرقند یورش بردند و چندین نفر از ساکنان روستا را بازداشت کردند. بر اساس گزارشها، مأموران امنیتی با دهها نیرو و چندین خودرو از ساعات اولیه صبح روستا را محاصره کرده و بدون ارائه حکم قضایی وارد منازل مردم شدهاند.
گفته میشود شماری از اهالی روستا با ضربوشتم و خشونت بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدهاند. منابع محلی میگویند این عملیات باعث ایجاد رعب و وحشت گسترده در میان زنان و کودکان روستا شده است.
فعالان بلوچ میگویند مناطق بلوچنشین طی ماههای اخیر شاهد تشدید حضور نیروهای امنیتی و افزایش بازداشتهای خشونتآمیز بودهاند.
بازداشت شهروندان در شاهینشهر با اتهام «همکاری با شبکه معاند»
در شاهینشهر اصفهان نیز سه شهروند، از جمله یک زن، بازداشت شدهاند.
جانشین فرماندهی انتظامی استان اصفهان مدعی شده این افراد با رسانههای خارج از کشور ارتباط داشته و اقدام به «ارسال اطلاعات» میکردهاند. همچنین ادعا شده که آنان تصاویر اماکن نظامی را برای رسانههای خارج از کشور ارسال کرده و در مراسم خاکسپاری کشتهشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ «فضای روانی منفی» ایجاد کردهاند.
با این حال، در گزارشهای منتشرشده هیچ اشارهای به هویت بازداشتشدگان، زمان دقیق بازداشت و محل نگهداری آنان نشده است. فعالان حقوق بشر میگویند استفاده از عنوانهای مبهمی مانند «شبکه معاند» و «همکاری با دشمن» به رویهای رایج برای سرکوب مخالفان تبدیل شده است.
